Jak uczyć dziecko radzić sobie z niepowodzeniami?


Jak uczyć dziecko radzić sobie z niepowodzeniami?

Bez względu na wiek, miejsce zamieszkania, wykształcenie czy status ekonomiczny, każdy z nas z czasem doświadczy jakiegoś życiowego niepowodzenie. Od tego typu doświadczeń nie są wolne także nasze dzieci. Niepowodzenie w szkole, w relacjach między rówieśnikami, w sporcie, podczas konkursu międzyszkolnego, w relacjach z rodzicami. Przykładów można by mnożyć więcej. Porażka ma gorzki smak. Czy Twoje dziecko potrafi radzić sobie z niepowodzeniami? Istnieje kilka sposobów by przygotować na nie nasze dzieci i jednocześnie pomóc im w ponownym stanięciu na nagi po mniejszym lub większym potknięciu.

Temat niepowodzenia czy poniesienia porażki nieodłącznie łączy się z odpornością psychiczną. W jaki sposób? Kiedy dajemy dziecku szansę na doświadczenie niepowodzenia w odpowiedni sposób spowodujemy, że poczuje właściwe w tej sytuacji emocje (najczęściej złość i wynikającą z niej frustrację), te z kolei ukierunkują jego myśli na działanie i dodadzą niezbędnych sił do pokonania lub próby przezwyciężanie przeszkody. Ponad to, gdy pozwolimy dziecku zmierzyć się z niepowodzeniem nauczymy je, że nie trzeba się poddawać kiedy coś idzie nie po naszej myśli. Takie działanie prowadzi do powstania wytrwałości, która jest niezbędnym elementem odporności psychicznej.

Zdarza się jednak, że niektóre dzieci od najmłodszych lat źle znoszą porażki i niepowodzenia, a rodzice i bliskie im osoby w obawie przed krzywdą dziecka zaczynają je chronić przed dyskomfortem i roztaczają wokół dziecka przysłowiowy „klosz”. Klosz ten ma za zadanie ochronić dziecko przed większością lub nawet wszystkimi trudnościami, jakie może napotkać w swoim życiu i które są właściwe dla wieku dziecka. W tym miejscu trzeba powiedzieć jasno: CHRONIENIE DZIECKA PRZED NIEPOWODZENIAMI JEST ZŁE. Dlaczego? Ponieważ jako nastolatek i później, jako dorosły człowiek, nie będzie potrafił wziąć na siebie odpowiedzialności, zarówno za siebie samego jak i za innych, w tym swoich bliskich. Taka osoba będzie unikać wszelkiego dyskomfortu, a kiedy sprawy przybiorą zły obrót, wycofa się z sytuacji, które będą wymagały więcej zaangażowania i będą obarczone najmniejszą szansą na niepowodzenie. Z takim nastawieniem trudno zbudować trwały i stabilny związek, utrzymać pracę czy być odpowiedzialnym pracownikiem lub rodzicem. To nie wszystko. Dziecko „spod klosza” to dziecko, które osiągnie mniej i będzie bardziej podatne na dolegliwości emocjonalne. A co w sytuacji, kiedy taka osoba zderzy się z nagłym niepowodzeniem, którego nie będzie miało szans uniknąć? Najpierw pojawi się silna złość (w zależności od osoby -wybuchowość bądź agresja), później nawet stany depresyjne czy inne dolegliwości emocjonalne. Tak czy inaczej bez konsekwencji się nie obejdzie.

Co robić?

  • Ucz swoje dziecko, że czyny zawsze mają jakieś konsekwencje.
  • Nie bój się, że Twoje dziecko nie poradzi sobie z niepowodzeniem. To Twój strach a nie dziecka.
  • Nie usprawiedliwiaj swojego dziecka przerzucając winę na innych. Jeśli Twoje dziecko zawiniło wytłumacz mu to. Każdy popełnia błędy i tego nie unikniemy ale ważne jest by wyciągać ważne doświadczenie z porażek i przyznawać się do swoich pomyłek.
  • Pozwól dziecku odczuć konsekwencje jego działanie (oczywiście w rozsądnej mierze i odpowiednio do wieku). Dziecko powinno WYRAŹNIE dostrzegać jakie zachowanie pociągnęło za sobą konkretną konsekwencję. Dzieci są inteligentne, szybko się uczą i wyciągają odpowiednie wnioski, trzeba tylko dać mu na to szansę i odpowiednio ukierunkować.
  • Ucz dziecko naprawiać sytuację
    • Wytłumacz dziecku, że jego porażka to nie koniec świata
    • Naucz dziecko skupiać się na tym, jak uniknąć takiej sytuacji w przyszłości
    • Nie ucz dziecka skupiania się na tym, że zostało źle potraktowane
    • Przykład: Gdy dziecko dostanie złą ocenę ze sprawdzianu pomóż mu zrozumieć, że sytuację można poprawić jeśli następnym razem lepiej się przygotuje
    • Pomocne pytania to: co zrobiłem/am źle? Czego uczę się z tej sytuacji? Co mogę zrobić, by w przyszłości podobne sytuacje zakończyły się inaczej?
  • Nie wmawiaj dziecku, że jest w czymś najlepsze jeśli nie jest to zgodne z rzeczywistością. To nie pomaga, a dzieci które nie mają wygórowanego mniemania o sobie lepiej znoszą niepowodzenia. W przeciwnym razie wychowasz narcyza.
  • Pamiętaj, że dziecko obserwuje swoich najbliższych. Twoja reakcja na życiowe rozczarowania pokazuje dziecku, jak może sobie radzić ze swoimi niepowodzeniami.

Powodzenia!

zdjęcie: Designed by jcomp / Freepik

Podziel się

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o

„Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie – naucz.
Jeśli nie wie – wytłumacz. Jeśli nie może – pomóż.”


J. Korczak

Psycholog: mgr Damian Giętkowski
tel. 664 942 017
e mail: damian.gietkowski@gmail.com
Skype: Damian Giętkowski

Wszelkie prawa zastrzeżone

Ta strona używa COOKIES. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies, zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. POLITYKA PRYWATNOŚCI

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close